مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
413
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
نجات يابد . « 1 » مؤلّف شذرات الذّهب نقل كرده است ابو محمّد سلم بلخى از زهّاد و عرفاى عصر خود بود . از ابن جريح و گروهى ديگر از علما نقل شده است كه اين عالم ربّانى هميشه روزه و دايم در نماز بود . او در مسأله امر به معروف و نهى از منكر مقيد بود و هيچگاه ديده نشد از اين اصل حياتى صرفنظر و آنها را ترك كند . « 2 » مؤلّف لسان الميزان آورده است ابو محمّد سلم بلخى از عرفاى بزرگ و محدّثان عاليقدر بود و روايات زيادى از وى نقل شده است . سنايى و ابو زرعه و جوزجانى و برخى ديگر از علما و حكماى خراسانى او را توثيق نكردهاند ؛ ولى در زهد و تقواى او هيچكس شك ندارد . فضل و كمال و ايمان او زبانزد خاص و عام بود و بعضى از مورخان نوشتهاند كه او چهل سال سرش را بهسوى آسمان بلند كرده ، عبادت خداوند را نمود . تمام ايّام سال بهجز ماه مبارك رمضان يك روز روزه بود و يك روز افطار مىكرد . « 3 » محمّد بن اسحاق لؤلوئى مىگويد : ابو محمّد سلم مدت چهل سال روى فرش نرم نخوابيد . در اين مدت بهجز ايام عيدين افطار نكرد . ابو يحيى بلخى مىگويد : من در راه مكه او را ديدم ؛ چيزى همراه نداشت ، مگر يك بالش كه بر آن تكيه مىكرد . اكثر علماى عامة او را تضعيف كردهاند و روايات او را معتبر نمىدانند و عقيده دارند كه او مرجئى مذهب است . بدين سبب نمىتوان به روايات او اعتماد كرد . اين روايتها از وى نقل شده است : سلم بن سالم بلخى ، عن على بن عروة ، عن محمّد بن منكدر ، عن عبد اللّه بن عمر قال : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : من قاد اعمى اربعين ذراعا و جبت له الجنة . اين روايت از طريق او نقل شده است :
--> ( 1 ) - فضائل بلخ ، ص 156 . ( 2 ) - شذرات الذهب ، ج 1 ، ص 341 . ( 3 ) - لسان الميزان ، ج 3 ، ص 329 .